مدل ‏سازي فروكاهي افراز برخي گسله هاي جنباي ايران

تعداد بازدید:۲۵
مدل ‏سازي فروكاهي افراز برخي گسله هاي جنباي ايران

مجری طرح: دکتر محمد رضا قاسمی 

سال: 1399 

استفاده از ریخت‏ شناسی و هندسه افراز گسله ‏های جنبا برای تعیین سن آخرین فعالیت لرزه‏ای آن‏ها ابزاری سودمند برای ارزیابی دوره بازگشت زمین لرزه بر روی گسله‏ ها و تعیین خطر لرزه‏ای هر گستره است. این روش، دشواری روش ‏های زمان‏بر و پرهزینه تعیین سن مطلق برای دیرینه ‏لرزه ‏شناسی را ندارد و با برداشت دقیق نیمرخ افراز گسله به کمک جی‏ پی‏ اس کینماتیک و بازسازی افراز به کمک مدل‏سازی عددی امکان‏پذیر می‏شود. این پژوهش با بررسی ادبیات روش تعیین سن رویدادهای لرزه‏ای با استفاده از فروکاهی افراز گسله‏ های جنبا، تلاش کرده است آن را برای اولین بار در مورد چند افراز گسله در ایران به کار ببندد و مورد آزمون قرار دهد. برای این کار ما افراز گسلش زمین لرزه‏ های 1309 خورشیدی سلماس، 1347 خورشیدی دشت‏ بیاض و 1376 خورشیدی زیرکوه را برگزیدیم و در طی بازدیدهای میدانی در این سه گستره، افرازهای یادشده را مورد بررسی و برداشت دقیق قرار دادیم. این سه گستره دارای سازوکارهای گسلش متفاوت هستند و در شرایط اقلیمی گوناگون قرار دارند و به همین روی برای محک زدن روش مورد نظر ما مناسب به نظر می‏رسند. هر یک از افرازها در یک تا سه محل برداشت شدند و نیمرخ دقیق آن‏ها ترسیم شد. کدهای نرم‏افزار متلب برای معادله‏ های انتشار افراز نوشته شد و با عددهای ضریب انتشار گوناگون مورد آزمون قرار گرفت تا فرگشت نیمرخ‏ های اولیه در گذر زمان پس از آخرین رویداد زمین لرزه تعیین شود. ضریب فروکاهی به دست آمده در پژوهش حاضر در گستره‏های سلماس، دشت‏بیاض و زیرکوه به ترتیب عبارتند از 6/4 (متوسط سه مدل)، 5/146 (متوسط سه مدل) و 1/827 (یک مدل) مترمربع در هزار سال. این عددها بزرگ‏تر از عددهای به دست آمده در پژوهش ‏های بین ‏المللی هستند. در این میان عددهای به دست آمده برای گسلش زمین لرزه سلماس بیش از همه به عددهای جهانی نزدیک هستند. علت این تفاوت مورد بحث قرار گرفته است و پیشنهادهای لازم برای پژوهش فراتر در این زمینه ارایه شده است.