مطالعات زمين‏ ساختي و لرزه‏ زمين ‏ساختي در محدوده پهنه گسله شمال تهران

تعداد بازدید:۱۶
مطالعات زمين‏ ساختي و لرزه‏ زمين ‏ساختي در محدوده پهنه گسله شمال تهران

مجری طرح: دکتر محمد رضا قاسمی

این پژوهش با کمک برداشت‏های میدانی دقیق، مطالعات دورسنجی، بررسی ‏های زمین ‏ریخت‏ شناختی و مطالعات دیرینه‏ لرزه ‏شناختی به تحلیل هندسه دقیق، جنبش‏ شناسی، تاریخچه فعالیت و خطر لرزه‏ای گسله شمال تهران می‏ پردازد. حرکت بر روی پهنه گسله شمال تهران با تقسیم‏ شدگی جنبش بر روی گسله‏ های راندگی و راستالغز به صورت فعال در جریان است. علاوه بر آن، گسلش راندگی، راستالغز و عادی در فرودیواره گسله به پیچیدگی جنبش ‏شناختی گسله دامن زده است. ریزش بهمن‏ های سنگی بر روی پهنه گسله نیز بر این پیچیدگی ‏ها می‏افزاید. بر پایه بازسازی‏های ما از حرکت‏های زمین‏ شناختی (بسیار درازمدت)، نرخ لغزش مولفه راندگی بر روی گسله شمال تهران 5/0 میلیمتر در سال برآورد می‏شود. شواهد ریخت‏ شناسی مانند برخاستگی پادگانه ‏ها و سطح‏های فرسایشی نشان می‏دهد این جنبش قائم در بازه‏های زمانی درازمدت نیز ادامه‏دار بوده است. بررسی ما آشکار می‏سازد حرکت راستالغز چپ‏ بُر بر روی بخش خاوری گسله مشا (پاره‏ای از گسله مشا که به صورت راستالغز کار می‏کند) بر روی گسله شمال تهران منتقل می‏شود و در نتیجه این دو گسله می‏توانند در رویدادهای لرزه‏ای به صورت پیکره‏ای واحد کار کنند. کمینه و بیشینه نرخ لغزش راستالغز بر روی گسله شمال تهران بین 8/1 و 0/3 میلیمتر در سال برآورد می‏شود. بررسی‏های دیرینه ‏لرزه ‏شناسی ما همچنین نرخ لغزش راندگی بر روی پهنه گسله شمال تهران را 7/0 میلیمتر در سال برآورد می ‏نماید. ما با ترکیب داده‏ های دیرینه‏ لرزه‏ شناسی این پژوهش با داده‏ های تاریخی گستره پیشنهاد می‏ کنیم دوره بازگشت زمین لرزه ‏های بزرگ بر روی سامانه گسله شمال تهران (617-/983+)1217 سال است. دوره بازگشت طولانی زمینلرزه‏ها بر روی این سامانه ممکن است محدود بودن شواهد ژیودتیک و لرزه‏خیزی برای جنبش این گسله را توجیه نماید. با این حال نزدیکی ابرشهر تهران به این چشمه لرزه‏ای مهم و جنبا بسیار هشداردهنده است و ضرورت پرداختن به اقدام ‏های پیش گیرانه را آشکار می‏ سازد.

کلید واژه ها: تهران