زمین باستان‌شناسی و مفهوم دیداری ـ یک واکاوی علمی

چکیده

کتاب «زمین باستان‌شناسی و مفهوم دیداری ـ یک واکاوی علمی» تلاشی است برای ارائه‌ی یک نگاه یکپارچه و به‌روز از رشته‌ی زمین باستان‌شناسی، رشته‌ای میان‌رشته‌ای که در محل تلاقی علوم زمین و باستان‌شناسی شکل می‌گیرد و از روش‌های زمین‌شناسی، رسوب‌شناسی، خاک‌شناسی، ژئومورفولوژی و دیرینه‌شناسی محیط برای بازسازی محیط فیزیکی گذشته‌ی انسان استفاده می‌کند.کتاب در چهارده فصل اصلی و یک سری پیوست‌های تخصصی تدوین شده است. پنج فصل نخست، مبانی نظری و روش‌های پایه‌ای را پوشش می‌دهند: مقدمه‌ی رشته، اصول علوم زمین، روش‌های میدانی و آزمایشگاهی، روش‌های سن‌یابی و ژئوشیمی و ایزوتوپ‌های پایدار. چهار فصل میانی، که هسته‌ی نوآورانه‌ی کتاب را تشکیل می‌دهند، به فناوری‌های دیداری و دیجیتال اختصاص دارند: سنجش از دور ماهواره‌ای، لیدار هوابرد، فتوگرامتری پهپادی به همراه سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی و یادگیری ماشین. پنج فصل بعدی به موضوعات تخصصی و کاربردی می‌پردازند: فرآیندهای تشکیل سایت، مطالعات موردی، اخلاق و آینده‌ی رشته، دیرینه‌لرزه‌شناسی و باستان‌لرزه‌شناسی و دیرینه‌اقلیم‌شناسی. دو فصل پایانی، با تمرکز ویژه بر فلات ایران، حوزه‌های پژوهشی مستقیم نگارنده در پژوهشکده‌ علوم زمین سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور و در کرسی یونسکو در مخاطرات زمین شناختی ساحلی را بازتاب می‌دهند. در این دو فصل، مطالعات موردی متعددی از ایران ارائه می‌شود: گسل مشاء در البرز مرکزی، گسل شمال تبریز، ارگ بم پس از زلزله‌ی ۲۰۰۳، تخت جمشید و تپه‌ی سیلک و آرشیوهای دیرینه‌اقلیمی دریاچه‌ی ارومیه، دریاچه‌ی زریبار، دریاچه‌ی میرآباد و شبکه‌ی اسپلئوتم‌های ایران.این سیاهه‌ی فارسی، خلاصه‌ای کوتاه از کتاب اصلی به زبان انگلیسی است که به منظور آشنایی خوانندگان فارسی‌زبان با هدف، دامنه، روش و فهرست فصول جلد نخست کتاب تدوین شده است.یادداشت روش‌شناختی: در تدوین این کتاب، نگارنده از هوش مصنوعی به عنوان ابزار کمکی در سازماندهی، ساختاردهی و ویرایش متن بهره گرفته است.

کلیدواژه‌ها: دکتر حمید نظری پژوهشکده علوم زمین