هندسه چین خوردگی و تحلیل کرنش مجموعه دگرگونی گلپایگان در ناحیه جلماجرد

 

مدل­سازی ساختارهای زمین­شناسی نقش مهمی در شناخت هندسه ساختارها و نیز درک روابط ساختارها با یکدیگر دارد. در سال­های اخیر  مدل­سازی رقومی با استفاده از رایانه مورد اقبال و توجه مهندسان و پژوهشگران علوم پایه قرار گرفته است. "متلب" یکی از نرم افزارهایی است که با امکانات گسترده خود برای تجزیه و تحلیل داده­ها و مدل­سازی در علوم مختلف از جمله زمین­شناسی ساختاری مورد استفاده قرار می­گیرد. در این نوشتار مدل­های ممکن از الگوهای تداخلی سه نسل چین خوردگی در سنگ­های دگرگون ناحیه گلپایگان با استفاده از کد نوشته شده در نرم­افزار متلب بازسازی شده­اند. داده­های مورد نیاز برای مدل­سازی الگوهای تداخلی شامل وضعیت محور چین میانگین و صفحه­های محوری میانگین مربوط به سه نسل پیاپی از چین­خوردگی­در سنگ­های دگرگون هستند و بر پایه اندازه­گیری­های صحرایی به دست آمده­اند. بررسی­های صحرایی نشان می­دهد، چین­های نسل اول و ودوم تا حدودی هم محور ولی چین­های نسل سوم دارای روند محوری متفاوت با دو نسل چین­خوردگی پیش از خود هستند. نتایج حاصل از مدل­سازی نشان می­دهد شکل­گیری چهار حالت کلاسیک از الگوی تداخلی چین­ها در برش­های افقی (دید نقشه­ای) و عمودی سنگ­های دگرگون گلپایگان امکان پذیر است. الگوهای تداخلی به دست آمده توسط این مدل­سازی همخوانی نزدیکی با الگوهای تداخلی واقعی مشاهده شده در مقیاس رخنمون و مقیاس ناحیه­ای دارند. با استفاده از مدل­سازی صورت گرفته می­توان تعیین کرد، الگوهای تداخلی متفاوت چین­ها درمجموعه دگرگونی شمال گلپایگان مربوط به فرانهادگی کدام نسل­های چین­خوردگی هستند. در بخش دوم این گزارش به کاربرد بودین­ها و استفاده از دایره مور در برآورد کمی کرنش طی دگرریختی پرداخته شده است. باتوجه به شکل­گیری بودین­ها در دو مرحله از دگرریختی پیشرونده (D1 و D4) در مرمرهای مجموعه دگرگون شمال گلپایگان، تحلیل کرنش دو بعدی برای این دو مرحله دگرریختی با استفاده از این ساختار به انجام رسیده است. تحلیل کرنش بر پایه برآورد طول اولیه بودین­ها پیش از دگرریختی و اندازه‏گیری طول کنونی بودین­ها، پس از دگرریختی انجام شده است. محاسبه پارامترهای طولی کرنش و دایره­های مور ترسیم شده نشان می­دهند که نسبت کرنش طی مرحله دگرریختی D1 35/2-06/1 و در مرحله دگرریختی D4، 84/2-10/1 است. تغییر مساحت مثبت طی مرحله دگرریختی D1 و تغییر مساحت مثبت و منفی در جریان مرحله دگرریختی D4 روی داده است. میانگین زاویه برش برای دگرریختی D1، 22 درجه و برای دگرریختی D4، 24 درجه برآورد شده است.

کلیدواژه‌ها: دکتر محمدرضا شیخ الاسلامی پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور