ویژگیهای ژئوشیمیایی و تکتونوماگمایی واحدهای سنگی ائوسن در شمال خاور نوبران

بررسیهای ژئوشیمیایی نشان میدهد که سنگهای آتشفشانی ناحیه شمار خاور نوبران از گونه سنگهای فلسیک تا حدواسط از نوع متاآلومینوس و دارای ترکیب کالکو آلکالن تا ساب آلکالن بوده و در یک کمان ماگمایی در حاشیه قارهای پویا در لبه پهنه ایران مرکزی شکل گرفتهاند. رویدادهای ماگمایی در این منطقه از اواخر پالئوسن شروع شده و در ائوسن بالایی به اوج خود رسیدهاند
ترکیب و بافت سنگهای آتشفشانی، آتشفشانی-آواری و رسوبی ائوسن میانی و پسین در شمال خاور نوبران در پهنه ارومیه-دختر در شمال باختر ساوه پیچیدگی سامانه ماگمایی را نشان میدهد که شامل فورانهای متعدد از یک یا چند منبع آتشفشانی هیدراته است. سنگهای هیالوکلاستیک و وجود رسوبات دارای میکروفسیلهای دریایی کم عمق و عمق متوسط، نشان میدهد که واحدهای ائوسن میانی در یک حوضه دریایی فوران کردهاند. فعالیتهای آتشفشانی ائوسن پسین با حضور چهار توالی متناوب گدازه هیالوکلاستیت و ایگنیمبریت متمایز میشود. الگوهای REE همگنی فضایی و ناهمگنی زمانی را در ترکیب تمام توالیهای ائوسن پسین نشان میدهند، که نشاندهنده منشأ ماگما از منابع مختلف است که در زمانهای مختلف فوران کردهاند. توزیع عناصر کمیاب هیالوکلاستیت ها و ایگنیمبریت ها با نمونههایی که به ترتیب از طریق تبلور کسری پوسته قاره ای پایین و بالایی تکامل یافته اند سازگار است.
شمال خاور نوبران از دیدگاه کانهزایی و معدنی پهنهای ارزشمند است. سنگهای آتشفشانی منطقه در پی بالا آمدن سیالهای ماگمایی دچار دگرسانی گرمابی با درجههای گوناگون شدهاند. مهم ترین دگرسانیهای مرتبط با کانیسازی در منطقه دگرسانی آرژیلی، سیلیسی، اکسید آهن و پروپلیتی هستند. این ویژگی باعث ایجاد نمودهای معدنی و کانی سازی آهن، مس، باریت، فلدسپات و کائولن شده است.
